Witamina A – Stanowi wiele związków wykazujących biologiczna aktywność retinolu. Zalicza się ją do lipidów izoprenowych. Znajduje się w produktach zwierzęcych, natomiast jej prowitaminy (karotenoidy) pochodzą głównie z produktach roślinnych. ß-karoten stanowi najważniejszy z nich, z jednej jego cząsteczki mogą utworzyć się dwie cząsteczki witaminy A. Proces ten przebiega z udziałem cynku w wątrobie i nabłonku jelitowym.
Podstawową funkcją tej witaminy jest uczestnictwo w procesie widzenia. Wchodzi ona w skład rodopsyny oka. Jest odpowiedzialna za prawidłowy wzrost i czynność skóry, błon śluzowych oraz tkanki nabłonka. Wspomaga układ odpornościowy, ma udział w przemianach tłuszczy i hormonów. Z kolei ß-karoten należy do przeciwutleniaczy, niweluje wolne rodniki wraz z innymi szkodliwymi związkami. Zmniejsza również ryzyko powstawania chorób nowotworowych. Witamina A opóźnia procesy starzenia się, działa przeciwzmarszczkowo, jest skuteczna w leczeniu trądziku oraz przebarwień skóry.
| Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu | [µg] |
|---|---|
| Tran | 18000 |
| Wątróbka drobiowa | 9700 |
| Wątroba wołowa | 7280 |
| Wątroba wieprzowa | 3090 |
| Olej z wątroby dorsza | 1800 |
| Marchew | 1650 |
| Natka pietruszki | 990 |
| Masło śmietankowe | 887 |
| Żółtko jaj | 770 |
| Szpinak | 707 |
| Dynia | 472 |
| Ser żółty podpuszczkowy | 363 |
| Mango | 300 |
| Morele | 231 |
| Koperek | 209 |
| Śmietana 18% | 150 |
| Sałata | 144 |
| Pomidor | 123 |
| Produkty o najwyższej zawartości A | Ilość w 100g |
|---|---|
| Olej z wątroby dorsza | 30000 mcg |
| Indyk, wątroba, duszona na wolnym ogniu | 22600 mcg |
| Cielęcina, wątroba | 21900 mcg |
| Indyk, wątroba | 21700 mcg |
| Cielęcina, wątroba, duszona | 21140 mcg |
| Cielęcina, wątroba, smażona | 20070 mcg |
| Wołowina, wątroba | 14242 mcg |
| Wieprzowina, wątroba | 12998 mcg |
| Kaczka z hodowli, wątroba | 11984 mcg |
| Wołowina, wątroba, duszona | 9428 mcg |
| Zapotrzebowanie: | ||
| Witaminę A wyraża się w tabelach żywieniowych jako „Równoważnik Retinolu” w mikrogramach [µg]. Retinol wykazuje 100% bioaktywności.
|
||
| 1 [µg] Równoważnika Retinolu | = 1 [µg] czystej formy Retinolu (pochodzenia zwierzęcego) | |
| = 6 [µg] ß-karotenu (pochodzenia roślinnego) | ||
| = 12 [µg] innych Karotenoidów (pochodzenia roślinnego) | ||
|
|
||
| Witaminę A wyraża się również w tabelach żywieniowych w Jednostkach Międzynarodowych [I.U.]. Aby przeliczyć Jednostki Międzynarodowe na Równoważnik Retinolu należy zastosować przelicznik. | ||
| 1 [µg] Równoważnika Retinolu = 3,3 Jednostek Międzynarodowych [I.U.]. | ||
|
|
||
| Zalecane normy dietetyczne na Witaminę A dla różnych grup ludności* | ||
| Grupy ludności | Witamina A | |
| Zalecane normy dietetyczne [µg / dzień] | Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych [µg / dzień] | max |
| Dzieci 1-3 lat | 300 | 600 |
| Dzieci 4-8 lat | 400 | 900 |
| Chłopcy 9-13 lat | 600 | 1700 |
| Młodzież męska 14-18 lat | 900 | 2800 |
| Mężczyźni 19-30 lat | 900 | 3000 |
| Mężczyźni 31-50 lat | 900 | 3000 |
| Mężczyźni 50-70 lat | 900 | 3000 |
| Mężczyźni powyżej 70 lat | 900 | 3000 |
| Dziewczęta 9-13 lat | 600 | 1700 |
| Młodzież żeńska 14-18 lat | 700 | 2800 |
| Kobiety 19-30 lat | 700 | 3000 |
| Kobiety 31-50 lat | 700 | 3000 |
| Kobiety 50-70 lat | 700 | 3000 |
| Kobiety powyżej 70 lat | 700 | 3000 |
| Kobiety ciężarne do 18 lat | 750 | 2800 |
| Kobiety ciężarne 19-30 lat | 770 | 3000 |
| Kobiety ciężarne 31-50 lat | 770 | 3000 |
| Kobiety karmiące do 18 lat | 1200 | 2800 |
| Kobiety karmiące 19-30 lat | 1300 | 3000 |
| Kobiety karmiące 31-50 lat | 1300 | 3000 |
| *(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA) | ||
